тенгрИИ — туралыо проектеabout

01МиссияМиссияMission

Қазақ тілі — біздің ой жүйеміз. Бірақ дүние жүзіндегі үлкен тіл модельдері оны екінші санатта ұстайды: аудармадан кейін, контекстсіз, мәдениетсіз. Казахский язык — это система нашего мышления. Но крупные мировые языковые модели держат его во втором эшелоне: после перевода, без контекста, без культуры. The Kazakh language is the system in which we think. Yet the world's large language models keep it in a second tier — translated, context-stripped, culture-flat.

тенгрИИ — қазақ тілін бастапқы деп санайтын жасанды интеллект. Сөздің астарын, мәдениет белгілерін, аймақтық нюанстарды түсінеді. Сонымен қатар орыс және ағылшын тілдерінде де еркін. тенгрИИ — искусственный интеллект, для которого казахский язык первичен. Понимает подтекст, культурные коды, региональные нюансы. И при этом свободно владеет русским и английским. tengrAI is an AI that treats Kazakh as a first-class language. It reads subtext, cultural cues and regional nuance — and is equally fluent in Russian and English.

Мақсат қарапайым: қазақша сөйлейтін адам ағылшын тілді әріптесімен бірдей құралға ие болуы керек. Цель проста: казахоязычный человек должен иметь тот же инструмент, что и его англоязычный коллега. The goal is simple: a Kazakh-speaking person should have the same tool as their English-speaking peer.

02МүмкіндіктерВозможностиCapabilities

03Қалай жұмыс істейдіКак устроеноHow it works

АрхитектураАрхитектураArchitecture

• 7 миллиард параметр — заманауи орта ауқымдағы тіл моделі. 7 миллиардов параметров — современная модель среднего масштаба. 7 billion parameters — a modern mid-scale language model.
• Ашық негіздегі трансформер (Apache 2.0) + қазақ тіліне арнайы файнтюн. Открытый базовый трансформер (Apache 2.0) + специальный файнтюн под казахский язык. An open-source transformer base (Apache 2.0) plus a dedicated Kazakh fine-tune.
• Көп кезеңді оқыту: тіл корпусы → нұсқаулықтарға жауап → адам пайымы (RLHF). Многоэтапное обучение: языковой корпус → инструкции → обратная связь от людей (RLHF). Multi-stage training: language corpus → instruction tuning → human feedback (RLHF).

ДеректерДанныеData

• Ашық қазақ тілі көздері: Wikipedia, академиялық ресурстар, ашық лицензиямен берілген корпустар. Открытые источники на казахском: Wikipedia, академические ресурсы, корпусы под открытыми лицензиями. Open Kazakh sources: Wikipedia, academic resources, openly-licensed corpora.
• Заңды құқықтары мұқият тексерілген материалдар ғана. Только материалы с тщательно проверенными правами. Only materials with carefully verified rights.
• Жеке хат-хабар, жеке деректер қолданылмайды. Личная переписка и персональные данные не используются. Private correspondence and personal data are not used.

СапаКачествоQuality

• Әр шығарылым алдында ауызекі қазақша, нұсқаулыққа жауап, фактологиялық сұрақтар бойынша сынақтан өтеді. Перед каждым выпуском — тесты на разговорный казахский, инструкции и фактологию. Every release passes conversational-Kazakh, instruction-following and factual tests.
• Қолданушы кері байланысы (👍/👎) келесі итерацияға енгізіледі. Обратная связь пользователей (👍/👎) идёт в следующую итерацию. User feedback (👍/👎) feeds into the next iteration.

04Жол картасыДорожная картаRoadmap

05ҚұпиялылықПриватностьPrivacy

Қарапайым ережелер:Простые правила:Simple rules:

• Сұхбатыңызды браузеріңізде ғана сақтаймыз. Серверде ұзақ сақтамаймыз. Историю чата храним только в вашем браузере. На сервере не держим долго. We store your chat only in your browser. Nothing kept long-term on the server.
• Жауап сапасына қойған 👍/👎 белгілеріңіз ғана анонимді түрде келесі оқытуға қолданылады. Только ваши 👍/👎 на ответы анонимно идут в следующую итерацию обучения. Only your 👍/👎 ratings on replies go anonymously into the next training round.
• Жеке тұлғалық деректерді сұрамаймыз және сақтамаймыз. Личные данные не запрашиваем и не храним. We don't ask for or store personal data.
• Үшінші тұлғаларға сатпаймыз. Третьим лицам не продаём. We don't sell to third parties.

Толық саясат v1.0 шығарылымына дейін жарияланады. Сұрақтар — privacy@tengrai.ai. Полная политика будет опубликована до релиза v1.0. Вопросы — privacy@tengrai.ai. The full policy will be published before the v1.0 release. Questions — privacy@tengrai.ai.

06Лицензиялар мен атрибуцияЛицензии и атрибуцияLicenses and attribution

Біз ашық қауымдастықтың үлесін мойындаймыз. Мы признаём вклад открытого сообщества. We acknowledge the open-source community's contribution.

• Базалық трансформер: Apache License 2.0 Базовый трансформер: Apache License 2.0 Base transformer: Apache License 2.0
• Қазақ тілі корпустары: CC BY 4.0 және басқа да ашық лицензиялар Казахские корпусы: CC BY 4.0 и другие открытые лицензии Kazakh corpora: CC BY 4.0 and other open licenses
• Дауыс синтезі (TTS) компоненттері: MIT · CC BY 4.0 · MPL Компоненты синтеза речи (TTS): MIT · CC BY 4.0 · MPL Speech-synthesis (TTS) components: MIT · CC BY 4.0 · MPL

Толық NOTICE/LICENSE файлы v1.0 шығарылымымен бірге репозиторийде ашылады. Полный файл NOTICE/LICENSE откроется в репозитории вместе с релизом v1.0. The full NOTICE/LICENSE file will be published with the v1.0 release.

07ТопКомандаTeam

Жобаны жасайтындар. Те, кто делает проект. The people building this.

08БайланысКонтактыContact

• Жалпы:Общие:General: hello@tengrai.ai
• Құпиялылық:Приватность:Privacy: privacy@tengrai.ai
• Заңды:Юридические:Legal: legal@tengrai.ai
• Журналистерге:Прессе:Press: press@tengrai.ai

© 2026 тенгрИИ. Қазақстанда жасалған. © 2026 тенгрИИ. Сделано в Казахстане. © 2026 tengrAI. Made in Kazakhstan.